Wielu z nas uwielbia smak pewnego czarnego jak smo\u0142a napoju. Dzisiaj wi\u0119c kr\u00f3tki felieton na temat sprawy wydawa\u0142oby si\u0119 prostej, lecz jednak nie oczywistej, czyli sposobu zaparzania kawy w kawiarce. Nie jest to przy tym opis dla kawowych ortodoks\u00f3w, gdy\u017c uwa\u017cam, \u017ce kaw\u0119 ka\u017cdy ma prawo przyrz\u0105dzi\u0107 tak\u0105, jak lubi i odpowiednio do w\u0142asnego gustu j\u0105 przyprawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kawiarka jest, wed\u0142ug mnie, najlepszym, obok ekspresu kolbowego, urz\u0105dzeniem do zaparzania kawy. Prawid\u0142owo zaparzona w niej kawa jest pe\u0142na aromatu i nie powoduje b\u00f3lu g\u0142owy ani problem\u00f3w \u017co\u0142\u0105dkowych (lub robi to w stopniu minimalnym). Je\u015bli nigdy nie pr\u00f3bowali\u015bcie parzy\u0107 kawy w ten spos\u00f3b, to spr\u00f3bujcie, \u017ceby mie\u0107 por\u00f3wnanie z obecnie u\u017cywanymi metodami. Ja parz\u0119 tak kaw\u0119 od kilku lat i opisuj\u0119 proces wed\u0142ug w\u0142asnego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n
Co wiec ma znaczenie przy parzeniu kawy?<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze – wielko\u015b\u0107 kawiarki. Sam u\u017cywam du\u017cej kawiarki, oko\u0142o 450 ml, mimo \u017ce cz\u0119sto kaw\u0119 pij\u0119 sam. Zalecana wielko\u015b\u0107 kawiarki to taka, \u017ceby \u015bwie\u017co zaparzona kawa zosta\u0142a wypita od razu i nie wietrza\u0142a. Ja osobi\u015bcie mam to w g\u0142\u0119bokim powa\u017caniu, gdy\u017c zimn\u0105 kaw\u0119 lubi\u0119 r\u00f3wnie\u017c, wi\u0119c pierwsz\u0105, aromatyczn\u0105 kaw\u0119, pij\u0119 po zaparzeniu, a reszt\u0119 dopijam sukcesywnie w ci\u0105gu dnia. Nie nale\u017cy tylko liczy\u0107, \u017ce kawa podgrzana ponownie po wcze\u015bniejszym wystudzeniu b\u0119dzie aromatyczna \u2013 nie b\u0119dzie, nale\u017cy pi\u0107 j\u0105 zimn\u0105 lub jako dodatek do deser\u00f3w kawowych (z mlekiem, lodami itp.). Je\u015bli zale\u017cy Wam na wysokiej jako\u015bci ka\u017cdej fili\u017canki kawy, nale\u017cy kupi\u0107 mniejsz\u0105 kawiark\u0119. Parzenie kawy w mniejszej kawiarce wybacza te\u017c wi\u0119cej b\u0142\u0119d\u00f3w, ale lepszy smak uzyskuj\u0119 od czasu, jak zmieni\u0142em kawiark\u0119 na znacznie wi\u0119ksz\u0105. Kawiarki aluminiowe rozgrzewaj\u0105 si\u0119 szybciej, ale wol\u0119 kawiarki stalowe z dw\u00f3ch powod\u00f3w: nie znosz\u0119 aluminium w kuchni i ze wzgl\u0119du w\u0142a\u015bnie na zbyt szybkie rozgrzewanie si\u0119 kawiarki (opisz\u0119 poni\u017cej dlaczego jest to problemem).<\/p>\n\n\n\n
Po drugie \u2013 woda. Zale\u017cy nam na smaku kawy, a nie wody, wi\u0119c dla uzyskania powtarzalnego smaku wod\u0119 musimy u\u017cywa\u0107 zawsze tak\u0105 sam\u0105, najlepiej dobrze przefiltrowan\u0105. Osobi\u015bcie u\u017cywam wody alkalicznej, ale wa\u017cne, \u017ceby by\u0142a po prostu przefiltrowana. U\u0142atwi to r\u00f3wnie\u017c czyszczenie kawiarki i zapobiegnie zatkaniu zaworu ci\u015bnieniowego. Wod\u0119 wlewamy do wysoko\u015bci zaworu ci\u015bnieniowego lub lekko powy\u017cej (kilka milimetr\u00f3w i tak wyparuje podczas pocz\u0105tku gotowania i wsi\u0105knie w kaw\u0119, zaw\u00f3r zadzia\u0142a prawid\u0142owo). Woda nie powinna pojawi\u0107 si\u0119 w sitku, na kt\u00f3re wsypujemy kaw\u0119. Wiele os\u00f3b, w celu uzyskania lepszego smaku naparu (poprzez skr\u00f3cenie zaparzania), wlewa do kawiarki ju\u017c zagotowan\u0105 wod\u0119, co przy u\u017cyciu mojej metody parzenia nie jest konieczne. Uwa\u017cam wlewanie gor\u0105cej wody i manewrowanie kawiark\u0105 za ma\u0142o bezpieczne, wi\u0119c tego nie polecam.<\/p>\n\n\n\n
Po trzecie \u2013 ziarno. To oczywi\u015bcie kluczowa sprawa. Kawowi ortodoksi uwa\u017caj\u0105, \u017ce musi by\u0107 zmielone tu\u017c przed parzeniem. OK, ale ja nie widz\u0119 \u017cadnego problemu, \u017ceby zmielone by\u0142o wcze\u015bniej i przechowywane w odpowietrzonych pojemnikach \u2013 tak te\u017c b\u0119dzie dobrze. Sam zamawiam ju\u017c zmielon\u0105 kaw\u0119, ale koniecznie wysokiej jako\u015bci i o interesuj\u0105cym mnie smaku. Polecam przy tym kawy o oznaczeniach AA (du\u017ce ziarna) i SHG\/SHB (uprawniane w rejonach g\u00f3rskich). Ziarno powinno by\u0107 zmielone \u015brednio (2-3x grubiej ni\u017c do ekspresu). Dobrze zmielone ziarno wsypujemy lu\u017ano do ca\u0142ej obj\u0119to\u015bci pojemnika. Je\u015bli ziarno zmielone jest za grubo \u2013 nie nadaje si\u0119 do parzenia w kawiarce, wyjdzie lura. Je\u015bli ziarno zmielone jest zbyt drobno \u2013 mamy dwie metody radzenia sobie z problemem, kt\u00f3rym jest zaklejanie si\u0119 kawiarki podczas parzenia i strza\u0142 z zaworu ci\u015bnieniowego. Pierwsz\u0105 jest warstwowanie kawy, czyli przesypujemy kaw\u0119 warstwami grubiej zmielonych dodatk\u00f3w do parzenia. Je\u015bli kaw\u0119 parzymy bez dodatk\u00f3w, to ta metoda oczywi\u015bcie odpada. Pozostaje nam nasypanie kawy do poziomu oko\u0142o 1 mm poni\u017cej brzegu pojemnika i utworzenie po\u015brodku do\u0142ka w zasypie, przesuwaj\u0105c nadmiar kawy do brzeg\u00f3w. Sypiemy mniej kawy, poniewa\u017c zasypu w \u017cadnym wypadku nie nale\u017cy ubija\u0107, jest to bardzo cz\u0119sto pope\u0142niany b\u0142\u0105d. Para powinna nie\u015b\u0107 ze sob\u0105 aromat kawy, a nie przebija\u0107 si\u0119 przez ziarno na si\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Po czwarte \u2013 proces parzenia. Zdecydowanie r\u00f3\u017cni si\u0119 on u mnie od wi\u0119kszo\u015bci spotykanych w Internecie porad. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi zaleca parzenie bardzo powolne. Ja uwa\u017cam, ze powinni\u015bmy jak najmocniej rozgrza\u0107 naczynie z wod\u0105, a jak najs\u0142abiej g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kawiarki, zawieraj\u0105c\u0105 gotowy ekstrakt (dlatego nie lubi\u0119 kawiarek aluminiowych, zbyt szybko i r\u00f3wnomiernie si\u0119 rozgrzewaj\u0105). Podgrzewam kawiark\u0119 szybko, na mocnym ogniu, ale nie wykraczaj\u0105cym poza obr\u0119b dna. Gdy para zaczyna przedostawa\u0107 si\u0119 do naczynia zbiorczego, reguluj\u0119 moc palnika tak, \u017ceby wyp\u0142yw kawy do naczynia by\u0142 intensywny, lecz \u017ceby kawa nie zacz\u0119\u0142a bulgota\u0107 w naczyniu. Sama ekstrakcja trwa\u0107 powinna oko\u0142o 10-15 sekund. Po tym czasie, niezale\u017cnie ile kawy uzyskali\u015bmy, palnik nale\u017cy wy\u0142\u0105czy\u0107. Najlepiej szybko u\u017cy\u0107 teraz do sch\u0142odzenia kawiarki namoczonego r\u0119cznika. Uwaga – jest to troch\u0119 niebezpieczne, raz ju\u017c obla\u0142em kuchni\u0119 kaw\u0105. Ale dobry smak wart jest chyba troch\u0119 ryzyka\u2026 Je\u015bli dostosowali\u015bmy si\u0119 do powy\u017cszego, kawa powinna mie\u0107 mocny, ale nie goryczkowy smak, pochodz\u0105cy z ziaren, a nie z kamienia kot\u0142owego i spalenizny.<\/p>\n\n\n\n
Teraz wariacje. Kaw\u0119 w kawiarce mo\u017cemy parzy\u0107 warstwowo. Warstwowa\u0107 mo\u017cemy mieszanki kawy, a tak\u017ce dodatki. Warstwa dodana na spodzie odczuwana b\u0119dzie w smaku jako baza zasypu, warstwa dodana na wierzchu jako przyprawa \u2013 wi\u0119cej smaku wnosi baza, wi\u0119cej aromatu wnosi przyprawa. Je\u015bli chodzi o mieszanki kawy, to polecam przede wszystkim jako baz\u0119 u\u017cywa\u0107 kawy Robusta India Cherry AA \u2013 robusta posiada wi\u0119cej kofeiny, a nie zmienia aromatu kawy, mieszanka z robust\u0105 jest po prostu mocniejsza. Je\u015bli chodzi o kawy aromatyczne, to przepalenie kawy z dodatkami daje lepszy efekt ni\u017c dodanie dodatk\u00f3w do gotowego naparu. Do bazy doda\u0107 mo\u017cemy np. cukier trzcinowy, lukrecj\u0119, dyni\u0119 lub kakao. Jako przypraw u\u017cy\u0107 mo\u017cna np. kardamonu, aframonu, go\u017adzika, chilli, pieprzu, mi\u0119ty, any\u017cu lub sk\u00f3rki cytryny czy pomara\u0144czy. Dodatki powinny by\u0107 suche i rozdrobnione, aby nie zaburza\u0107 ci\u015bnienia w kawiarce podczas zaparzania.<\/p>\n\n\n\n
Nie polecam kupowania kaw ekskluzywnych, np. Kopi Luwak, Blue Mountain, czy Kona. Ich smak jest zazwyczaj przereklamowany, owiany legend\u0105, za kt\u00f3r\u0105 przep\u0142acamy. Za najlepsz\u0105 pit\u0105 przeze mnie kaw\u0119 uwa\u017cam Meksyk Maragogype i nie jest to tylko moje zdanie, lecz tak\u017ce wielu moich go\u015bci \u2013 ta kawa nie potrzebuje \u017cadnych dodatk\u00f3w. Najbardziej solidne i powtarzalne kawy pochodz\u0105 z Kostaryki (Tarazzu SHB) i Gwatemali (Anigua SHB). Najlepszymi kawami do ciasta s\u0105 Brazylia Yellow Bourbon lub Papua Sigiri. Palaczom i twardzielom spodoba si\u0119 Tanzania Utengule, lubi\u0105cym kwa\u015bne smaki \u2013 Etopia Sidamo. Je\u015bli chodzi o kawy marketowe, Tchibo Guatemala Grande jest OK. Nie pi\u0142em oczywi\u015bcie wszystkich kaw na \u015bwiecie, ale te wyj\u0105tkowo mi pasuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
No i to by by\u0142o na tyle. Smacznego!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wielu z nas uwielbia smak pewnego czarnego jak smo\u0142a napoju. Dzisiaj wi\u0119c kr\u00f3tki felieton na temat sprawy wydawa\u0142oby si\u0119 prostej, lecz jednak nie oczywistej, czyli sposobu zaparzania kawy w kawiarce. Nie jest to przy tym opis dla kawowych ortodoks\u00f3w, gdy\u017c uwa\u017cam, \u017ce kaw\u0119 ka\u017cdy ma prawo przyrz\u0105dzi\u0107 tak\u0105, jak lubi i odpowiednio do w\u0142asnego gustu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-511","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-codziennosc","entry entry-center"],"modified_by":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=511"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":512,"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/511\/revisions\/512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kjc.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}